Πανελλήνιες 2014 Λατινικά: Θέματα SOS, Aπαντήσεις

Ποια είναι τα θέματα SOS για τα Λατινικά στις Πανελλήνιες 2014; Διαβάστε τις απαντήσεις για να προετοιμαστείτε κατάλληλα.

Με τα μαθήματα Κατεύθυνσης συνεχίζονται οι Πανελλήνιες 2014. Οι υποψήφιοι θα εξεταστούν την Παρασκευή στο μάθημα των Λατινικών.

Διαβάστε τα θέματα SOS στα Λατινικά στις Πανελλήνιες 2014:

KEIMENA

Α1. Να αποδώσετε τα παρακάτω αποσπάσματα στα νέα ελληνικά.
(μονάδες: 40)
Α. «Congrediamur, ut singularis proelii eventu cernatur, quanto miles Latinus Romano
virtute antecellat». Tum adulescens viribus suis confisus et cupiditate pugnandi
permotus, iniussu consulis in certamen ruit; et fortior hoste, hasta eum transfixit et
armis spoliavit. Statim hostes fuga salutem petiverunt. Sed consul, cum in castra
revertisset, adulescentem, cuius opera hostes fugati erant, morte multavit.

Β. Manius Curius Dentatus maxima frugalitate utebatur, quo facilius divitias contemnere
posset. Die quodam Samnitium legati ad eum venerunt. Ille se in scamno assidentem
apud focum et ex ligneo catillo cenantem eis spectandum praebuit. Samnitium divitias
contempsit et Samnites paupertatem eius mirati sunt. Nam cum ad eum magnum pondus
auri publice missum attulissent, ut eo uteretur, vultum risu solvit et protinus dixit.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
Β1α. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται στις παρακάτω συνεκφορές:
singularis proelii: αφαιρετική ενικού και γενική πληθυντικού
viribus suis: αιτιατική ενικού και πληθυντικού
ligneo catillo: κλητική ενικού και ονομαστική πληθυντικού
magnum pondus: γενική ενικού και αιτιατική πληθυντικού
(μονάδες: 8)

Β1β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για τις ακόλουθες αντωνυμίες:
quanto: γενική και αιτιατική πληθυντικού στο θηλυκό γένος
cuius: ονομαστική και γενική πληθυντικού στο ουδέτερο γένος
quodam: αιτιατική ενικού και πληθυντικού στο ίδιο γένος
eum: γενική και αφαιρετική πληθυντικού στο αρσενικό γένος
(μονάδες: 4)

Β1γ. Να δοθούν οι τύποι που ζητούνται στα παρακάτω επίθετα και επιρρήματα:

fortior: την αιτιατική ενικού στο ίδιο γένος στους υπόλοιπους βαθμούς
maxima: το επίρρημα στον θετικό και συγκριτικό βαθμό
facilius: τους υπόλοιπους βαθμούς του επιρρήματος

(μονάδες: 3)

Β2α. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται (για τους περιφραστικούς τύπους να λάβετε
υπόψη το υποκείμενο):

cernatur: το απαρέμφατο μέλλοντα και παρακειμένου στην ίδια φωνή
ruit: το γ΄ πληθυντικό οριστικής παρατατικού και το απαρέμφατο μέλλοντα στην ίδια
φωνή
utebatur: το ίδιο πρόσωπο στην υποτακτική ενεστώτα και μέλλοντα
posset: το απαρέμφατο ενεστώτα και παρακειμένου
venerunt: τη δοτική και αιτιατική ενικού του γερουνδίου
praebuit: γ΄ενικό υποτακτικής παρατατικού και παρακειμένου στην ίδια φωνή
contempsit: το β΄ πληθυντικό υποτακτικής ενεστώτα και υπερσυντελίκου στην ίδια
φωνή
attulissent: το β΄ενικό προστακτικής ενεστώτα και μέλλοντα στην ίδια φωνή

(μονάδες: 8)

Β2β. confisus: να σχηματίσετε τα απαρέμφατα όλων των χρόνων (για τους
περιφραστικούς τύπους να λάβετε υπόψη το υποκείμενο).

(μονάδες: 4)

Β2γ. revertisset: να σχηματίσετε την αιτιατική ενικού και πληθυντικού του ουδετέρου
γένους των μετοχών σε όλους τους χρόνους.
(μονάδες: 3)

Γ1α. Να αναγνωρίσετε τον συντακτικό ρόλο των παρακάτω τύπων:

eventu(A): είναι ………………………………. στο …………………………………………………
viribus (A): είναι ………………………………. στο ……………………………………………………

cupiditate (A): είναι ………………………………. στο …………………………………………………
morte (Α): είναι ………………………………. στο ………………………………………………………
assidentem (Β): είναι ………………………………. στο ……………………………………………
apud focum(Β): είναι ………………………………. στο ………………………………………….
spectandum(Β): είναι ………………………………. στο ……………………………………………
vultum(Β): είναι ………………………………. στο ……………………………………………………

(μονάδες: 8)

Γ1β. quanto miles Latinus Romano virtute antecellat / quo facilius divitias
contemnere posset.: να αναγνωρίσετε το είδος των δευτερευουσών προτάσεων και να
δικαιολογήσετε την εισαγωγή και εκφορά τους σύμφωνα με τους κανόνες της
ακολουθίας των χρόνων.

(μονάδες: 6)

Γ1γ. ut singularis proelii eventu cernatur: να δηλώσετε το σκοπό αντικαθιστώντας τη
δευτερεύουσα πρόταση με σουπίνο σε αιτιατική και εμπρόθετο γερούνδιο σε αιτιατική.

(μονάδες: 4)

Γ2α. cupiditate pugnandi permotus: να αναλύσετε την μετοχή σε δευτερεύουσα
επιρρηματική πρόταση που να δηλώνει υποκειμενική αιτιολογία.

(μονάδες: 4)

Γ2β. Ille se in scamno assidentem apud focum et ex ligneo catillo cenantem eis
spectandum praebuit : να ξαναγράψετε την πρόταση μετατρέποντας την ενεργητική
σύνταξη σε παθητική.
(μονάδες: 4)

Γ2γ. cuius opera: να αναγνωρίσετε τον συντακτικό ρόλο του υπογραμμισμένου τύπου
και να τον αντικαταστήσετε με ισοδύναμο τρόπο γραφής.
(μονάδες: 2)

Γ2δ. hoste: να αναγνωρίσετε τον συντακτικό ρόλο του τύπου και να τον ξαναγράψετε με
ισοδύναμο συντακτικά τρόπο.
(μονάδες: 2)

Διαβάστε τις απαντήσεις στα θέματα-SOS στα Λατινικά στις Πανελλήνιες 2014:

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

Α1. Να αποδώσετε τα παρακάτω αποσπάσματα στα νέα ελληνικά.
Α. «Ας συγκρουστούμε, για να φανεί από την έκβαση της μονομαχίας, πόσο ο Λατίνος
στρατιώτης ξεπερνά τον Ρωμαίο στην ανδρεία». Τότε ο νεαρός, επειδή είχε εμπιστοσύνη
στις δυνάμεις του και επειδή παρακινήθηκε από την επιθυμία για μάχη, αντίθετα με τη
διαταγή του υπάτου όρμησε στον αγώνα. Και γενναιότερος από τον εχθρό, τον
διαπέρασε με το δόρυ και (τον) απογύμνωσε από τα όπλα. Αμέσως οι εχθροί ζήτησαν
την σωτηρία στη φυγή. Αλλά ο ύπατος, όταν επέστρεψε στο στρατόπεδο, τιμώρησε τον
νεαρό με θάνατο, με τις ενέργειες του οποίου οι εχθροί είχαν τραπεί σε φυγή.
Β. Ο Μάνιος Κούριος Δεντάτος ήταν πάρα πολύ ολιγαρκής, για να μπορεί ευκολότερα να
περιφρονεί τα πλούτη. Κάποια μέρα ήρθαν σε αυτόν απεσταλμένοι των Σαμνιτών.
Εκείνος παρουσιάστηκε για να τον δουν καθισμένος σε σκαμνί δίπλα στην φωτιά και
γευματίζοντας από ξύλινο πιάτο. Περιφρόνησε τα πλούτη των Σαμνιτών και οι Σαμνίτες
θαύμασαν την φτώχεια του. Όταν δηλαδή σ΄ αυτόν είχαν φέρει πολύ χρυσάφι (μεγάλο
βάρος χρυσού), σταλμένο από το δημόσιο ταμείο, για να το χρησιμοποιήσει, χαλάρωσε
το πρόσωπό (του) με γέλιο (χαμογέλασε) και αμέσως είπε.

Β1α. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται στις παρακάτω συνεκφορές:
singularis proelii: αφαιρετική ενικού και γενική πληθυντικού: singulari proelio,
singularium proeliorum
viribus suis: αιτιατική ενικού και πληθυντικού: vim suam, vires/is suas
ligneo catillo: κλητική ενικού και ονομαστική πληθυντικού: lignee catille, lignea catilla
magnum pondus: γενική ενικού και αιτιατική πληθυντικού:magni ponderis, magna
pondera

Β1β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για τις ακόλουθες αντωνυμίες:
quanto: γενική και αιτιατική πληθυντικού στο θηλυκό γένος: quantarum, quantas
cuius: ονομαστική και γενική πληθυντικού στο ουδέτερο γένος: quae, quorum
quodam: αιτιατική ενικού και πληθυντικού στο ίδιο γένος: quendam, quosdam
eum: γενική και αφαιρετική πληθυντικού στο αρσενικό γένος: eorum, eis/iis/is

Β1γ. Να δοθούν οι τύποι που ζητούνται στα παρακάτω επίθετα και επιρρήματα:

fortior: την αιτιατική ενικού στο ίδιο γένος στους υπόλοιπους βαθμούς: fortem,
fortissimum
maxima: το επίρρημα στον θετικό και συγκριτικό βαθμό: magnopere/ magno opere,
magis
facilius: τους υπόλοιπους βαθμούς του επιρρήματος: facile, facillime

Β2α. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται (για τους περιφραστικούς τύπους να
λάβετε υπόψη το υποκείμενο):

cernatur: το απαρέμφατο μέλλοντα και παρακειμένου στην ίδια φωνή: cretum iri,
conspectum esse
ruit: το γ΄ πληθυντικό οριστικής παρατατικού και το απαρέμφατο μέλλοντα στην ίδια
φωνή: ruebant, ruiturum esse
utebatur: το ίδιο πρόσωπο στην υποτακτική ενεστώτα και μέλλοντα: utatur, usurus sit
posset: το απαρέμφατο ενεστώτα και παρακειμένου: posse, potuisse
venerunt: τη δοτική και αιτιατική ενικού του γερουνδίου: veniendo, veniendum
praebuit: γ΄ενικό υποτακτικής παρατατικού και παρακειμένου στην ίδια φωνή:
praeberet, praebuerit
contempsit: το β΄ πληθυντικό υποτακτικής ενεστώτα και υπερσυντελίκου στην ίδια
φωνή:contemnatis, contempsissetis
attulissent: το β΄ενικό προστακτικής ενεστώτα και μέλλοντα στην ίδια φωνή:affer,
afferto

Β2β. confisus: να σχηματίσετε τα απαρέμφατα όλων των χρόνων (για τους
περιφραστικούς τύπους να λάβετε υπόψη το υποκείμενο).
Ενεστώτας: confidere
Μέλλοντας: confisurum esse
Παρακείμενος: confisum esse
Συντελεσμένος μέλλοντας: confisum fore

Β2γ. revertisset: να σχηματίσετε την αιτιατική ενικού και πληθυντικού του
ουδετέρου γένους των μετοχών σε όλους τους χρόνους.
Ενεστώτας: revertens, revertentia
Μέλλοντας: reversurum, reversura
Παρακείμενος: reversum, reversa

Γ1α. Να αναγνωρίσετε τον συντακτικό ρόλο των παρακάτω τύπων:

eventu(A): είναι κυρίως αφαιρετική που δηλώνει το σημείο εκκίνησης για κρίση ή
εκτίμηση στο cernatur
viribus (A): είναι αφαιρετική οργανική του μέσου στο confisus
cupiditate (A): είναι αφαιρετική οργανική του εσωτερικού αναγκαστικού αιτίου στο
permotus
morte (Α): είναι αφαιρετική της ποινής στο multavit
assidentem (Β): είναι κατηγορηματική μετοχή από τον ρηματικό τύπο αίσθησης
spectandum (άμεση αντίληψη)

apud focum(Β): είναι εμπρόθετος προσδιορισμός που δηλώνει τη στάση σε τόπο και
συγκεκριμένα το πλησίον στη μετοχή assidentem.
spectandum(Β): είναι αιτιατική γερουνδιακού που δηλώνει το σκοπό στο ρήμα praebuit.
Λειτουργεί ως κατηγορηματικός προσδιορισμός στο se
vultum(Β): είναι αντικείμενο στο ρήμα solvit

Γ1β. quanto miles Latinus Romano virtute antecellat / quo facilius divitias
contemnere posset.: να αναγνωρίσετε το είδος των δευτερευουσών προτάσεων και
να δικαιολογήσετε την εισαγωγή και εκφορά τους σύμφωνα με τους κανόνες της
ακολουθίας των χρόνων.
Δευτ/σα ουσιαστική, πλάγια ερωτηματική, εισάγεται με την ερωτηματική αντωνυμία
quanto (δηλώνει μερική άγνοια), εκφέρεται με υποτακτική γιατί θεωρείται ότι η
εξάρτηση δίνει υποκειμενική χροιά στο περιεχόμενο της πρότασης και συγκεκριμένα
χρόνου ενεστώτα (antecellat) γιατί εξαρτάται από ρήμα αρκτικού χρόνου (άμεσα από το
cernatur και έμμεσα από το congrediamur: ενεστώτας) και σύμφωνα με την ακολουθία
των χρόνων δηλώνει το σύγχρονο στο παρόν.
Δευτ/σα επιρρηματική, τελική, εισάγεται με τον τελικό σύνδεσμο quo (γιατί ακολουθεί
επίρρημα συγκριτικού βαθμού –facilius), εκφέρεται με υποτακτική γιατί δηλώνει σκοπό,
που είναι μια υποκειμενική κατάσταση και συγκεκριμένα χρόνου παρατατικού (posset)
γιατί εξαρτάται από ρήμα ιστορικού χρόνου (utebatur: παρατατικός). Παρατηρείται
ιδιομορφία στην ακολουθία των χρόνων αφού ο σκοπός είναι ιδωμένος τη στιγμή που
εμφανίζεται στο μυαλό του ομιλητή και όχι τη στιγμή της πιθανής πραγματοποίησής του
(συγχρονισμός μεταξύ κύριας και δευτερεύουσας πρότασης). Η πρόταση αναφέρεται στο
παρελθόν.

Γ1γ. ut singularis proelii eventu cernatur: να δηλώσετε το σκοπό αντικαθιστώντας τη
δευτερεύουσα πρόταση με σουπίνο σε αιτιατική και εμπρόθετο γερούνδιο σε
αιτιατική.

Singularis proelii eventu cretum
Ad/in singularis proelii eventu cernendum

Γ2α. cupiditate pugnandi permotus: να αναλύσετε την μετοχή σε δευτερεύουσα
επιρρηματική πρόταση που να δηλώνει υποκειμενική αιτιολογία.

Δευτερεύουσα επιρρηματική αιτιολογική πρόταση: quod cupiditate pugnandi permotus
esset

Γ2β. Ille se in scamno assidentem apud focum et ex ligneo catillo cenantem eis
spectandum praebuit : να ξαναγράψετε την πρόταση μετατρέποντας την ενεργητική
σύνταξη σε παθητική.

Ille in scamno assidens apud focum et ex ligneo catillo cenans eis spectandus praebitus
est.

Γ2γ. cuius opera: να αναγνωρίσετε τον συντακτικό ρόλο του υπογραμμισμένου τύπου
και να τον αντικαταστήσετε με ισοδύναμο τρόπο γραφής.

Απρόθετη, αφαιρετική οργανική του μέσου στο fugati erant
per quem

Γ2δ. hoste: να αναγνωρίσετε τον συντακτικό ρόλο του τύπου και να τον
ξαναγράψετε με ισοδύναμο συντακτικά τρόπο.

Απρόθετη, κυρίως αφαιρετική συγκριτική ή β΄όρος σύγκρισης
quam hostis

Πηγή: http://www.fimes.gr