Τα ξέρετε τα ασβετοκάμινα της Τήνου... πάμε να δούμε τι είναι. Σίγουρα τα έχετε συναντήσει.
Σήμερα, τα ασβεστοκάμινα στο σύνολό τους είναι εγκαταλελειμμένα.
Παρόλα αυτά, για την Τήνο
αποτελούν ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του παρελθόντος. Φτιάχνονταν πάντα στις απάνεμες και επικλινείς πλευρές των ρεματιών, έχοντας στραμμένη την πόρτα τους στο βοριά. Το σχήμα τους ήταν στρογγυλό, με διάμετρο 2,5 μέτρα και ύψος 1,5 μέτρο.
Το κτίσιμό τους ήταν ιδιαίτερα δύσκολο και απαιτούσε γνώσεις, δεξιοτεχνία και εμπειρία που ελάχιστοι τεχνίτες διέθεταν. Το ψήσιμο του ασβέστη γίνονταν κατά τη διάρκεια του Ιουλίου ή του Αυγούστου, όταν δεν υπήρχαν βροχές και οι δουλείες των ντόπιων περιορίζονταν. Για καύσιμη ύλη χρησιμοποιούνταν τεράστιες ποσότητες φρύγανων, τις οποίες μετρούσαν με αγκαλιές. Ενδεικτικά αναφέρεται πως απαιτούνταν 1.500 - 2.000 αγκαλιές ανά ψήσιμο.
Το άναμμα γίνονταν τις ημέρες που δεν φύσαγε καθόλου, πάντα απόγευμα, ενώ το ψήσιμο διαρκούσε μέχρι τα ξημερώματα. Μόλις φούντωνε η φωτιά έριχναν με γρήγορο ρυθμό στο καμίνι τα φρύγανα, ώστε να δημιουργηθεί μεγάλη θερμοκρασία. Για να το επιτύχουν αυτό, έφτιαχναν μία ανθρώπινη αλυσίδα. Με τα σκάλεθρα έσπρωχναν ο ένας στον άλλο την καύσιμη ύλη. Η κλίση του εδάφους διευκόλυνε στην ταχύτερη μετακίνηση των φρύγανων, ενώ οι συμμετέχοντες άλλαζαν συνεχώς θέση μεταξύ τους, καθώς η ζέστη κοντά στο σημείο της φωτιάς ήταν αφόρητη. Όταν γέμιζε το καμίνι, τοποθετούσαν δύο σταβάρια (μακριά ξύλα), το ένα οριζόντια και το άλλο κάθετα, με τα οποία ανακινούσαν τα φρύγανα για να κατακαθίσουν και να χωρέσουν τα υπόλοιπα. Στη μέση περίπου των αποθεμάτων, ο ρυθμός έπεφτε και γίνονταν ολοένα και πιο αργός. Θεωρητικά, το ψήσιμο του μαρμάρου τελείωνε όταν, από τη ζέστη, έσκαγε η λάσπη που συγκρατούσε εξωτερικά τις πλάκες του καμινιού. Το σημάδι αυτό δεν ήταν πάντα σωστό και έτσι οι ντόπιοι συνέχιζαν την κοπιαστική εργασία τους για περισσότερο χρόνο από ό,τι πραγματικά χρειάζονταν. Επίσης, υπήρχαν περιπτώσεις κατά τις οποίες η διαδικασία διαρκούσε ολόκληρη την επόμενη μέρα, χωρίς να επιτευχθεί το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Άλλες πάλι φορές, το ψήσιμο ολοκληρώνονταν χωρίς καν να τελειώσουν οι προμήθειες της καύσιμης ύλης.
Αμέσως μόλις τελείωνε το ψήσιμο, ο ασβέστης έπρεπε να βγει από το καμίνι, καθώς υπήρχε πιθανότητα το τελευταίο να καταρρεύσει, παρασύροντας μέσα στα κάρβουνα το οικοδομικό υλικό και καταστρέφοντας το. Για την εξαγωγή του, πρώτα κατέβαζαν το κομμάτι του μαρμάρου που είχε τοποθετηθεί πάνω - πάνω και συνέχιζαν με τον ίδιο αντίστροφο τρόπο. Έτσι εξασφάλιζαν την ισορροπία του κτίσματος, αποτρέποντας ένα πιθανό γκρέμισμα.
Στη συνέχεια έρχονταν η ώρα της μοιρασιάς, η οποία γίνονταν με τη χρήση ενός μικρού κοφινιού, που ονομάζονταν χαλκολόγος. Με αυτό μετρούσαν τη μερίδα του κάθε συμμετέχοντα. Η παραγόμενη ποσότητα μετριόνταν σε γκαντάρια, τα οποία συνήθως έφταναν τα 150 έως 250, ανάλογα με το μέγεθος του καμινιού. Σημειώνεται πως 1 γκαντάρι αντιστοιχούσε σε 44 οκάδες (1 οκά ισούται με 1.200 γραμμάρια). Μερικές φορές το μάρμαρο που ήταν κτισμένο πάνω από την πόρτα δεν ψήνονταν καλά. Έτσι, το διαχώριζαν από την αρχική μοιρασιά και το διαιρούσαν σε ξεχωριστές μερίδες.
Ο ασβέστης έπρεπε να φυλαχτεί σε στεγανό μέρος για να μη βραχεί. Το καταλληλότερο σημείο ήταν τα κατώγια των σπιτιών. Στην περίπτωση που ήδη είχαν εξασφαλίσει τους πελάτες, οι εργάτες το παρέδιναν απευθείας για να αποφύγουν τις άσκοπες μεταφορές.
0 Comments :
Δημοσίευση σχολίου