φυλασσόμενων τοπικών ποικιλιών.
Παρατηρώντας τη συνεχιζόμενη και συστηματική εξαφάνιση του ελληνικού Φυτογενετικού Υλικού, η μη κερδοσκοπική οργάνωση Αρχιπέλαγος δημιούργησε το 2005 την Τράπεζα Σπόρων Αιγαίου με στόχο τη συγκέντρωση και μακροχρόνια φύλαξη σπόρων, καθώς και τον πολλαπλασιασμό και τη διάδοση της καλλιέργειας των τοπικών ποικιλιών καλλιεργούμενων φυτών από τα νησιά του Αιγαίου.
Αφύπνιση των τοπικών κοινωνιών
Παράλληλα συγκεντρώνονται και σπόροι από ενδημικά, προστατευόμενα και άλλα είδη χλωρίδας των νησιών. Η ανάγκη δημιουργίας της Τράπεζας Σπόρων ήταν επιτακτική, καθώς τα τελευταία χρόνια κατά την ερευνητική δράση του Ινστιτούτου στο Αιγαίο, παρατηρήθηκε ότι οι τοπικές ποικιλίες εξαφανίζονται χρόνο με το χρόνο, ακόμα και στα πιο απομακρυσμένα νησιά.
Όπως υπογραμμίζεται, η πρωτοβουλία αυτή θα έπαιρνε σάρκα και οστά, εάν δεν υπήρχε συμμετοχή από δραστήριες ομάδες πολιτών και αγροτών που έμπρακτα στηρίζουν τον σημαντικό κύκλο διατήρησης και προστασίας των τοπικών ποικιλιών. Ταυτόχρονα, το περιεχόμενο και οι στόχοι της εν λόγω δράσης απαιτούν διακριτικό έργο και στοχευμένη σκληρή εργασία προκειμένου να υπάρξει το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Στο πλαίσιο αυτό, το Αρχιπέλαγος συνεργάζεται στενά με εξειδικευμένους φορείς από την Ελλάδα και το εξωτερικό για τη μακροχρόνια φύλαξη και πολλαπλασιασμό του γενετικού υλικού. Παράλληλα με ποικίλες δράσεις, μεταξύ των οποίων και οι σχολικοί κήποι, προσπαθεί να αφυπνίσει την κοινωνία, και ειδικότερα τις νέες γενιές για την ανάγκη φύλαξης των τοπικών ποικιλιών, αλλά και για τις μεθόδους με τις οποίες μπορούν να καλλιεργούνται χωρίς κίνδυνο επιμόλυνσης και χρήση χημικών πρόσθετων.
Οι Κυκλάδες στηρίζουν την προσπάθεια
Ήδη, με την έναρξη της σχολικής χρονιάς το Αρχιπέλαγος έχει ξεκινήσει συνεργασία με σχολεία της Αττικής, των Κυκλάδων, της Δωδεκανήσου και άλλων περιοχών της χώρας, μεταξύ των οποίων και το ΕΠΑΛ Τήνου, το οποίο καλλιέργησε παραδοσιακή ποικιλία σιταριού. Όπως υπογράμμισε στην “Κοινή Γνώμη” ο Διευθυντής του Ινστιτούτου Θοδωρής Τσιμπίδης, η Κιβωτός είναι ανοιχτή σε πρωτοβουλίες εκπαιδευτικών και μαθητών, τους οποίους θα προσπαθήσουν να υποστηρίξουν με κάθε τρόπο.
Στόχοι της κοινής αυτής δράσης είναι να γίνει αντιληπτή η ανθεκτικότητα και η παραγωγικότητα των τοπικών ποικιλιών, οι οποίες προσφέρονται από την Κιβωτό του Αρχιπελάγους, να αποκτηθεί γνώση στον τρόπο καλλιέργειας και τέλος να παραχθούν ποσότητες προϊόντων προς κατανάλωση αλλά και σπόρων που θα χρησιμοποιηθούν στις επόμενες καλλιέργειες.
Μέσα από τη δημιουργία σχολικών κήπων, οι μαθητές έρχονται σε επαφή με την καλλιέργεια, ενημερώνονται για τη διατροφική αξία των τοπικών προϊόντων, αναπτύσσουν τις δεξιότητές τους, αποκτούν ομαδικό πνεύμα, συνεργάζονται και γίνονται υπεύθυνοι.
Οι επιστήμονες της Κιβωτού του Αρχιπελάγους φροντίζουν ώστε αυτές οι τοπικές ποικιλίες να καλλιεργούνται υπό ασφαλείς συνθήκες, που αποκλείουν κίνδυνο επιμόλυνσης από ξένες ποικιλίες και με μεθόδους βιολογικής καλλιέργειας, χωρίς τη χρήση χημικών φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων.
Παραγωγή νέου φυτογενετικού υλικού
Τον τελευταίο χρόνο, στα κτήματα που παραχωρούν ιδιώτες στο Αρχιπέλαγος καλλιεργήθηκαν ποικιλίες σταριού, φάβας, κριθαριού κ.α, ενώ στους κήπους μας καλλιεργήθηκαν, επίσης, πολλές νησιωτικές ποικιλίες κηπευτικών, όπως ντομάτες, αγγούρια, πιπεριές, κρεμμύδια, μαρούλια και σπανάκια.
Η σημαντική παραγωγή που επιτεύχθηκε τους προηγούμενους μήνες ενίσχυσε την Κιβωτό με νέο γενετικό υλικό (σπόρους), κάλυψε τις διατροφικές ανάγκες για περισσότερους από 40 ερευνητές και φοιτητές που φιλοξενούνται στην έδρα του Κιβωτού στη Σάμο, ενώ για μία ακόμη χρονιά μοιράστηκαν, με απόλυτη διακριτικότητα προϊόντα σε οικογένειες, οι οποίες τα είχαν πραγματικά ανάγκη.
Επιπλέον, μία άλλη σημαντική δράση της Κιβωτού είναι η ανάλυση των νομικών δικαιωμάτων των πολιτών στη χρήση, αναπαραγωγή και εμπορία των σπόρων από τοπικές ποικιλίες. Για το λόγο αυτό συνεργάζεται με τη Νομική Σχολή των Πανεπιστημίων Loyola, ΗΠΑ και Uppsala, Σουηδία και φιλοξενεί εξειδικευμένους μεταπτυχιακούς φοιτητές οι οποίοι παρέχουν τη βοήθειά τους στην αποκωδικοποίηση του νομικού πλαισίου που ορίζει η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική.
Συνεργασία με συνειδητούς αγρότες
Το Αρχιπέλαγος διατηρεί, επίσης ένα δίκτυο επαφών με συνειδητούς αγρότες από τη Θράκη μέχρι τα νησιά του Αιγαίου και την Κρήτη, με τους οποίους διατηρεί στενή συνεργασία τόσο στη συλλογή σπόρων όσο και στην καλλιέργεια και αναπαραγωγή τους. Για την κατανόηση του προβλήματος, αναφέρεται ενδεικτικά ότι στην Ελλάδα, σε λίγες μόνο δεκαετίες, από τις 200 ποικιλίες σταριού που καλλιεργούνταν, έχουν μείνει μόνο 20, δηλαδή μειώθηκαν κατά 92%, ενώ αντίστοιχα ποσοστά καταγράφονται δυστυχώς και σε πολλές άλλες ποικιλίες καλλιεργήσιμων ειδών.
Ως εκ τούτου, η συνεχιζόμενη και συστηματική εξαφάνιση των τοπικών ποικιλιών θα οδηγήσει σύντομα στο σημείο να θεωρείται πολυτέλεια το δίλημμα κατά πόσο θέλουμε να καταναλώνουμε μεταλλαγμένα ή όχι. Όταν εξαφανιστούν οι τοπικές ποικιλίες καλλιεργήσιμων φυτών, μαζί τους θα εξαφανιστούν ανεπιστρεπτί και οι επιλογές μας, καθώς θα είμαστε διατροφικά εξαρτημένοι.
0 Comments :
Δημοσίευση σχολίου