ακόμα προσκυνήματα αφιερωμένα στην Παναγία, όπως η Μονή Κεχροβουνίου, της κυρα-Ξένης, της Μεγαλομμάτας, της Μαλαματένιας, της Μυρτυδιώτισσας, της Θυριδιώτισσας, της Ελεούσας, της Λακκοτιανής, κ.ά. (Ν.Α. Κεφαλληνιάδη, «Η λατρεία της Παναγίας στα ελληνικά νησιά», εκδ. Φιλιππότη, Αθήνα 1990.)
Η Μονή Κεχροβουνίου
Το μοναστήρι βρίσκεται κοντά στο χωριό Στενή, είναι κτισμένο σε απότομη πλαγιά και θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα και ωραιότερα μοναστήρια της Ελλάδας. Όλο το συγκρότημα δίνει την εντύπωση κυκλαδίτικου χωριού, με κυβόσχημα σπίτια, στα οποία κατοικούν οι καλόγριες, στενούς δρόμους και μαρμάρινες βρύσες. Σύμφωνα με την παράδοση, ιδρύθηκε το 10ο-11ο αιώνα π.Χ. από τρεις αδελφές, που κατάγονταν από το χωριό Τριπόταμος και ονειρεύτηκαν να κτίσουν στο Κεχροβούνι μοναστήρι της Παναγιάς. Γύρω από τα πρώτα κελιά που έχτισαν αναπτύχθηκε το σημερινό μοναστήρι, στο οποίο λειτουργεί εργαστήριο χειροτεχνίας και ξενώνας.
Μονή Κεχροβουνίου. Το συγκρότημα δίνει την εντύπωση κυκλαδίτικου χωριού, με κυβόσχημα σπίτια, στα οποία κατοικούν οι καλόγριες, στενούς δρόμους και μαρμάρινες βρύσες.
Το καθολικό του είναι αφιερωμένο στην Κοίμηση της Παναγίας και έχει ξυλόγλυπτο τέμπλο, εξαιρετικής τέχνης με μεταβυζαντινές εικόνες. Θαυμάσιες είναι και οι τοιχογραφίες μεταξύ των οποίων και η παραστατική εικόνα της κρίσεως των χριστιανών κληρικών και λαϊκών κατά τη Δευτέρα Παρουσία. Αριστούργημα θεωρείται ο ρωσικός επιτάφιος του 1558.
Ο προσκυνητής στο Ηγουμενείο, θα αποθαυμάσει κι εκεί ένα πλήθος εικόνων που είναι αναρτημένες στους τοίχους της αίθουσας υποδοχής. Οι μοναχές θα τους δείξουν το απλό και απέριττο κελί που βίωσε η Αγία Τηνία Μοναχή Πελαγία, στα δύο όνειρα και στο όραμα της οποίας οφείλεται η ανεύρεση, το 1823, της Σεπτής Εικόνας της Θεομήτορος (Γ.Ι. Δώριζα, «Βιογραφία της Αγίας Μοναχής Πελαγίας της Τήνου», εκδ. Τήνος, Αθήνα 1978.).
Προς τα νότια του κελιού της Οσίας Πελαγίας έχει ανεγερθεί περικαλλής ομώνυμος, ναός που εορτάζει στις 23 Ιουλίου για ανάμνηση του θείου οράματος. Κάτω από την αυλή του ναού ευρύχωρη αίθουσα αποτελεί το μουσείο των κειμηλίων του μοναστηριού (Γ.Ι. Δώριζα, «Οι εκκλησίες και τα προσκυνήματα της Τήνου», εκδ. Τήνος, Αθήνα χ.χ.).
Η κυρα-Ξένη
Στο Πάνορμο της Τήνου υψώνεται ως ολόλευκη περιστερά, χαρακτηριστική για την αρχιτεκτονική της, η μονή της «Κυρα-Ξένης», ή «Κυρίας των Ξένων».
Σύμφωνα με την παράδοση, τη μονή ίδρυσε γύρω στα 1732, ο ιερομόναχος Καλλίνικος, αν και η κρήνη της μονής φέρει παλαιότερη χρονολογία.
Η μονόκλιτη εκκλησία, διαστάσεων 10X5 μ., έχει δυτικό προσανατολισμό. Επάνω από την είσοδο υψώνεται μαρμάρινο κωδωνοστάσιο.
Το εσωτερικό του ναού στολίζουν παλιές εικόνες της Παναγίας, του Χριστού, του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου και της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Στο εσωτερικό τοίχο της βόρειας πλευράς της τρίτης στέγης είναι εντοιχισμένο μαρμάρινο προσκυνητάριο-εικονοθέσιο. Μέσα σ’ αυτό έχει εναποτεθεί το σεπτό εικόνισμα της Παναγίας της Βρεφοκρατούσας. Στο ασημένιο περικάλυμμα της εικόνας αναγράφεται ΚΥΡΑ-ΞΕΝΗ και στο μαρμάρινο προσκυνητάρι η ΚΥΡΑ ΤΟΝ ΞΕΝΟΝ, 1779 (Γ.Ι. Δώριζα, «Οι εκκλησίες και τα προσκυνήματα της Τήνου», εκδ. Τήνος, Αθήνα χ.χ.).
Η Κυρα-Ξένη εορτάζει στις 15 Αυγούστου και στα Νιάμερα και συγκεντρώνει προσκυνητές απ’ όλο το νησί.
Η Εκκλησία της Βουρνιώτισσας απέχει περίπου 4 χιλιόμετρα από το χωριό Αγάπη. Ακριβή χρονολογία της ανοικοδομήσεως του ναού δεν είναι γνωστή. Πιθανολογείται ως χρονολογία ανευρέσεως της Σεπτής Εικόνας της Παναγίας και Θεμελιώσεως του ναού, η 3η Σεπτεμβρίου του 1670 - εποχή της Βενετοκρατίας - εορτή των γενεθλίων της Θεοτόκου.
Η Εκκλησία φέρει ξύλινο τέμπλο με ωραίες εικόνες και κοσμείται με δύο αναλόγια, με δεσποτικό, με τρία προσκυνητάρια, που το ένα είναι μαρμάρινο και φέρνουν τις εικόνες της Παναγίας της Βρεφοκρατούσας, της Μυρτιδιώτισσας και της Ελεούσας, που κρατεί στα γόνατά της τον Χριστό.
Στη νότια πλευρά της μεσαίας στέγης, όπως σημειώνει ο Γ.Ι. Δωρίζας (Γ.Ι. Δώριζα, «Οι εκκλησίες και τα προσκυνήματα της Τήνου», εκδ. Τήνος, Αθήνα χ.χ.), είναι εντοιχισμένη μαρμάρινη ημικυκλική πλάκα. Στο μέσο της είναι τοποθετημένη μικρή εικόνα της Παναγίας Βουρνιώτισσας που έχει σχήμα αυγού. Πλαισιώνεται με ξυλόγλυπτο ανάγλυφο που φέρει στέμμα και από τα πλάγια ανθέμια. Γύρω από το ημικύκλιο της ανωτέρω μαρμάρινης πλάκας είναι εγχάρακτη η επιγραφή: ΜΝΗΣΘΗΤΙ ΠΑΝΤΑΝΑΣΣΑ ΤΩΝ ΔΟΥΛΩΝ ΣΟΥ Ζ. ΦΑΡΑΚΛΑ ΚΑΙ Γ. ΛΑΓΟΥΔΗ. Και στη βάση του ημικυκλίου είναι εγχάρακτη η χρονολογία: ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 8 1864.
Η Αγία Τριάδα Γύρλας
Άλλο σημαντικό μοναστήρι του νησιού είναι της Αγίας Τριάδας της Γύρλας. Το μοναστήρι ιδρύθηκε το 11ο αιώνα και ανακαινίσθηκε από τον αγιορείτη μοναχό Γρηγόριο το 1744. Ο μοναχός καταγόταν από την Τήνο και ήταν αδελφός του Ιωάννου Αμοιραλή, γαμπρού του καθολικού ευπατρίδη και τιμαριούχου της Τήνου, κατά το διάστημα της Βενετοκρατίας Φραγκίσκου Αλιμπράντη, ιδρυτή της διαλυμένης σήμερα Μονής των Φραγκισκανών Μέσης (Γ.Ι. Δώριζα, «Η Αγία Τριάδα της Γύρλας», Αθήνα 1971).
Κατά το διάστημα της Τουρκοκρατίας είχαν εγκαταβιώσει στο μοναστήρι αγιορείτες μοναχοί, οι οποίοι ίδρυσαν σχολείο και ιεροσπουδαστήριο.
Το μοναστήρι με το σημερινό τίτλο «Ιερό Δημοτικό Ιδρυμα Αγίας Τριάδος Γύρλας» αποτελεί Ν.Π.Δ.Δ. και διοικείται από επιτροπή που υπάγεται και ελέγχεται από το Δήμο Τήνου.
Τέλος, αξιόλογα ορθόδοξα προσκυνήματα της Τήνου θεωρούνται: Η Ελεούσα Ξωμβούργκου (ανεκαινίσθη το 1947), η Παναγία η Μεγαλομμάτα στον Κτικάδο, η Καταπολιανή των Υστερνιών (παλιό γυναικείο μοναστήρι), το ξωκλήσΙ του Αγίου Αθανασίου - μία από τις παλαιότερες εκκλησίες του νησιού - η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη στην Κώμη, κ.ά.
Ε.Χ. ΠΑΣΧΑΛΗΣ
Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
15-8-1993
0 Comments :
Δημοσίευση σχολίου